'Justitie had geen zaak'

    De enige Amerikaanse bank die na de kredietcrisis formeel in beschuldiging werd gesteld van hypotheekfraude, staat in Chinatown, New York. Documentairemaker Steve James volgde hoe de familie Sung vijf jaar lang de buitenproportionele aanklachten tegen hun bank Abacus bestreed.

    Steve James’ (Hoop Dreams, Stevie) producent, bevriend met een dochter Sung, kwam met dit ontluisterende David-en-Goliathverhaal, dat buiten Chinatown de media niet haalde. ‘Ik vond het meteen interessant, helemaal nadat ik de familie had ontmoet. Ze zijn zo hecht en vechten met veel gratie en humor voor hun recht.’

    Hun nachtmerrie begint als een medewerker van de Abacusbank fraude blijkt te hebben gepleegd. De directie gaat keurig tot actie over en meldt het aan de instanties, waarmee normaliter de kous af is. Toch gaat het OM over tot vervolging. Directieleden en werknemers worden met veel machtsvertoon in de boeien geslagen.

    Het OM in New York wilde per se een bank op de knieën krijgen, zegt James, omdat in de kredietcrisis geen enkele bank vervolgd is. Des te vreemder dat de media niet werden betrokken. ‘Justitie besefte vast dat het geen sterke zaak had. Onze interviews met de aanklager onderstreepten dat alleen maar.’

    In totaal worden negen (!) twijfelachtige leningen onderzocht, omdat ze niet geborgd lijken door een op papier kredietwaardige cliënt. ‘In Chinatown heerst een cash-economie’, verklaart James. ‘Er is weinig vertrouwen in instituties omdat die in China ook niet betrouwbaar zijn.’ De beschuldigingen lijken een vijf jaar durende rechtszaak niet waard. Of zoals Sungs advocaat zegt: je begint geen proces als iemand door rood loopt.

    Aanvankelijk vreesde James dat filmen in Chinatown lastig zou worden, maar dat bleek ongegrond. ‘Sungs vier dochters groeiden op in Connecticut en zijn heel Amerikaans. Ze hadden weinig schroom; ze wilden tonen hoe de zaak in elkaar zat en hoe het de familie emotioneel heeft aangegrepen.’ 

    Het falende Amerikaanse rechtssysteem schokt James niet meer. ‘In New York komt het gros van de zaken niet voor, omdat beklaagden zich schuldig laten verklaren – ze hebben geen geld voor een rechtszaak.’ Ook de Sungs kregen zo’n schikkingsvoorstel, maar Abascus had dan schuld moeten bekennen, in tegenstelling tot de grote crisisveroorzakende banken. ‘Dat wilde de familie niet, want ze waren onschuldig. En ze konden zich een rechtszaak veroorloven. Zoals in de film wordt gezegd: je kunt je recht krijgen, zolang je er 10 miljoen dollar voor over hebt.’

    Foto boven: Nichon Glerum

    The Ride of Their Lives

    • Steve James
    • 2016
    • 15 min

    Rhyder is pas acht jaar oud, maar doet al mee aan de wereldkampioenschappen rodeo, een levensgevaarlijke sport.

    Abacus: Small Enough to Jail

    • Steve James
    • 2016
    • 90 min

    Niet alle bankiers gingen vrijuit in de hypotheekcrisis: een kleine Chinees-Amerikaanse familiebank zat jarenlang in het beklaagdenbankje.

    IDFA-gerelateerde films bij Oscarnominaties

    • Nieuws
    • 23 januari 2018
    • De redactie

    Filmmaker Steve James

    • 30 mei 2018