Laurent Van Lancker over Kalès: ‘Het was erbarmelijk, maar er was léven’

    • Festival
    • 16 november 2017
    • Door Maricke Nieuwdorp

    Vol verbazing zag Laurent Van Lancker hoe de illegale bewoners in ‘de Jungle’ van Calais een functionerende parallelle maatschappij optuigden. In zijn poëtische documentaire Kalès tonen enkele vluchtelingen het beruchte kamp door hun eigen ogen.

    De wortels van Kalès liggen, vertelt Laurent Van Lancker, bij de productie van zijn vorige project: een hybride fictiefilm over omgekeerde immigratie, waarin een blanke Noord-Europeaan een boot zoekt om mee te vertrekken. “Omdat ik beelden uit de werkelijkheid wilde toevoegen, filmde ik enkele scènes in Calais.”

    De Belg werd getroffen door de erbarmelijke situatie van de illegale migranten in de geïmproviseerde nederzetting die ‘de Jungle’ werd genoemd en besloot als vrijwilliger te gaan helpen. “Week op, week af was ik in Calais of thuis in Brussel, vanaf het ontstaan van de Jungle in april 2015 tot aan de ontmanteling eind vorig jaar.”

    Overleven

    Van Lancker was onder de indruk van de overlevingsstrategieën in deze erbarmelijke situatie: “Er waren restaurants, winkels en scholen. ’s Avonds speelden de mannen samen gitaar, terwijl de ratten over ons heen liepen. Hun parallelle maatschappij was totaal zelf beheerd en de solidariteit was groot. Uiteindelijk werd het kamp bevolkt door tienduizend mensen en toch waren er relatief weinig ruzies; er bestond een heel systeem met clanhoofden. Wij vrijwilligers vonden het een fantastisch laboratorium van functionerend zelfbeheer. Toen de Franse overheid het kamp ontmantelde, was dat het einde van een systeem dat op een of andere manier wérkte. Veel beter dan officiële asielcentra, waar mensen in kamers zitten en het sociale aspect verdwijnt.”

    De productie was al net zo weerbarstig als het kampleven. Dát Van Lancker met de bewoners een project op zou zetten leek onvermijdelijk: “Ik ben uiteindelijk toch regisseur.” Maar het plan had veel voeten in de aarde, want budget was er niet en de doorstroom was enorm: had hij net hun vertrouwen gewonnen, lukte het migranten om naar Engeland te vluchten.

    Vroege dood

    Ook zijn aanvankelijk bedachte thema over de dromen van Europa en de dromen en nachtmerries van Jungle-bewoners stierf een vroege dood: het kamp werd middenin de productie ontmanteld. Toch bleek Van Lancker genoeg materiaal te hebben om alsnog een film te maken over het menselijke, sociale aspect van de Jungle, bezien vanuit het oogpunt van de bewoners zelf. “Met hun eigen verhalen, vanuit hun zelfgebouwde tenten en soms ook met hun eigen camerabeelden. Er zijn veel films gemaakt in Calais, maar deze toont echt hun perspectief.”

    De filmmaker, die ook zelf de camera ter hand nam, overnachtte regelmatig bij hen in het kamp. Eigenlijk was tijdens de productie van Kalès vrijwel niets te voorzien: “Doorgaans vraag je steun aan voor ontwikkeling of postproductie, maar in dit geval was het filmen en monteren zo urgent dat er geen tijd te verspillen was. Daarnaast vond ik het sowieso normaal en goed om hieraan geen budget te verbinden. Het gaat tenslotte over mensen die daar zonder centen overleven. Voilà, zo’n project is het.”

    Van Lancker klopt zichzelf duidelijk niet op de borst dat hij na het verdwijnen van het kamp drie Jungle-bewoners in huis nam. Wel is hij trots dat twee van hen óók bij IDFA te gast zijn. “Dat is voor mij het mooiste moment van het festival.”

    Foto: Corinne de Korver

    Gerelateerd

    IDFA 2017 in woord

    • Overig
    • 30 november 2017
    • De redactie

    Deze website maakt gebruik van cookies.

    Door het gebruik van cookies kunnen wij meten hoe onze site wordt gebruikt, hoe deze nog verder kan worden verbeterd en om de inhoud van online advertentie uitingen te personaliseren.

    Lees
     hier alles over ons cookiebeleid. Indien je kiest voor weigeren, plaatsen we alleen functionele en analytische cookies