Jonathan Harris: ‘Het leven is het ultieme medium’

    • Festival
    • 18 november 2017
    • Door Ronald Rovers

    Op alle 750 stoelen van Tuschinski 1 heeft Jonathan Harris een cadeautje gelegd: kiezelstenen die hij verzamelde in de buurt van zijn huis in Vermont, op de bodem van een opgedroogd meer.

    Door de calciumstrepen van de afzonderlijke stenen op elkaar aan te laten sluiten, brengt hij de fragmenten samen tot een geheel. “Een mysterie dat zich in het volle zicht verbergt.” Het zal de portee van zijn verhaal blijken: open staan voor het onbekende, durven vertrouwen op waarheen het leven je voert.

    Chronologisch neemt de multimediakunstenaar tijdens zijn Master Talk de volledig gevulde zaal mee door zijn leven. Emotionele hoogte- en dieptepunten, verwarring, verwondering, professionele en persoonlijke inzichten. Al zijn die laatste twee bij Jonathan Harris niet van elkaar te onderscheiden. Hij haalt T.S. Eliot aan.

    We shall not cease from exploration

    And the end of all our exploring

    Will be to arrive where we started

    And know the place for the first time

    Harris kampte met gezondheidsproblemen toen hij jong was en was erg op zichzelf. Hij begon met tekenen en schilderen. Maakte zijn eigen pluche beesten toen hij zes was. Kunst voelde veilig. Iets later volgden landschappen. Van een kunstenaar nam hij het gebruik over om alles in zijn leven vast te leggen in schetsboeken.

    In 2003 stopte hij daar abrupt mee, toen hij door meerdere mannen overvallen werd en een van de schetsboeken kwijtraakte. Harris realiseerde zich dat zijn leven op dat moment uit twee totaal gescheiden gebieden bestond: zijn studie informatica en zijn behoefte om de wereld vast te leggen. Hij bracht ze samen in het project Wordcount, een grafische weergave van de 86.000 meest gebruikte woorden in de Engelse taal. Het belangrijkste inzicht kwam later toen mensen hem sequenties van woorden uit de dataset begonnen te sturen waar ze betekenis in hadden gevonden. “Zelfs in deze kille, rationele dataset vonden mensen zin en betekenis.”

    Herzog

    Hij begon het internet te zien als een meta-organisme dat aan het groeien was. Maar wat dacht dit organisme? Wat wilde het? Hoe was het aan het groeien? Dat doorgronden zou Harris’ belangrijkste doel worden in de jaren die volgden. Uit die tijd stamt bijvoorbeeld het project We Feel Fine, een zoekmachine die op Amerikaanse blogs doorzocht op "I feel" en "I am feeling" en zo over een aantal jaren een database van stemmingen opbouwde.

    Tot hij zich een aantal jaren later realiseerde dat zijn werk te weinig kracht en diepte had. Onder meer door het zien van The Land of Silence and Darkness van Wener Herzog uit 1971, over de levenskracht van de doofblindende Fini Straubinger. Harris verlegde zijn focus van het grandioze en algemene naar het mysterieuze en specifieke, “maar met nog steeds één voet in beide werelden". Hij vertrok naar de Iñupiat in het Arctische gebied om de walvisjacht te filmen voor het project The Whale Hunt maar legde zichzelf wel weer een aantal regels op. Zoals elke paar minuten een foto maken en meer foto’s maken op spannende momenten. 

    Het besef begon te groeien dat volledige overgave aan zijn omgeving “magische dingen” op kon leveren. Alleen was hij nog niet zover.

    Na het project met de Iñupiat begon er weer iets te knagen, zei Harris. “Ik voelde me een buitenstaander, iemand die mensen gebruikte, die iets van ze stal.”

    In 2013 keerde Harris vanuit New York terug naar het ouderlijk huis in Vermont. En weer koos hij een nieuw medium. Na de schilderijen en schetsboeken, de foto’s en de data van het meta-organisme, richtte hij zich vanaf dat moment op zijn directe omgeving. Het landschap, de materialen, de lokale gemeenschap, zijn eigen beleving van de wereld en zichzelf. “Er ontwaakte iets in mij. Als je er oog voor hebt, kun je overal om je heen signalen zien waarmee het leven je iets vertelt. Er schuilt een grote kracht in vertrouwen op waar het leven je heen stuurt." 

    Hij werkt voor het project In Fragments inmiddels aan een serie reinigingsrituelen. Fysieke transformaties van materialen die een familieverleden van alcoholverslaving en depressie moeten verdrijven. Het project is nog niet afgerond. Maar het belangrijkste inzicht heeft hij al wel gevonden: “Het leven is het ultieme medium.”

    Gerelateerd

    Jonathan Harris, eerste internetkunstenaar die Top10 samenstelt

    • Festival
    • 21 september 2017
    • De redactie

    'Mensen zouden hun eigen ervaring moeten vertrouwen'

    • Festival
    • 15 november 2017
    • De redactie

    Samen zingen bij opening DocLab

    • Festival
    • 17 november 2017
    • De redactie

    'Film is een vorm van hekserij'

    • Festival
    • 20 november 2017
    • De redactie

    IDFA 2017 in woord

    • Overig
    • 30 november 2017
    • De redactie

    Bekijk de Master Talk van Jonathan Harris

    • Festival
    • 21 december 2017
    • De redactie

    Kijk terug: DocLab Interactive Conference

    • Media
    • 29 januari 2018
    • De redactie

    Filmmaker Jonathan Harris

    • 30 mei 2018

    Deze website maakt gebruik van cookies.

    Door het gebruik van cookies kunnen wij meten hoe onze site wordt gebruikt, hoe deze nog verder kan worden verbeterd en om de inhoud van online advertentie uitingen te personaliseren.

    Lees
     hier alles over ons cookiebeleid. Indien je kiest voor weigeren, plaatsen we alleen functionele en analytische cookies