Håvard Bustnes over Golden Dawn Girls: ‘Je ziet hoe ze me proberen te manipuleren’

    • Festival
    • 20 november 2017
    • Door Maricke Nieuwdorp

    Denkend aan Griekenland romantiseerde Håvard Bustnes, beseft hij inmiddels, zijn favoriete vakantieland. Na het filmen van Golden Dawn Girls, over de vrouwen van de extreem-rechtse Gouden Dageraad, weet de Noor niet eens of hij ooit nog terug wil. 

    In Golden Dawn Girls portretteert Bustnes enkele vrouwen van de extreem-rechtse Griekse politieke beweging Gouden Dageraad. Hun mannen en zonen zitten op dat moment in de gevangenis, in afwachting van een rechtszaak die de staat tegen ze aanspande. Ondertussen blijft hun angstaanjagende gedachtegoed aan populariteit winnen.

    Hoewel in praktisch elke scène te zien is hoe Bustnes aan een dood paard loopt te trekken – de dames zijn uiterst defensief en gesloten als oesters – lieten ze hem elke keer weer binnen. Maar waarom in hemelsnaam? 

    Bustnes: “Eigenlijk weet ik dat nog steeds niet zeker. Ze vonden oprecht dat de rechtszaken tegen hun mannen en zonen oneerlijk verliepen en dat de media hen in een kwaad daglicht stelden. Bij mij wilden ze hún kant van het verhaal vertellen. Hoe ze voor hun armen zorgden door trots een voorraadkast met macaroni te laten zien. Eerlijk gezegd vermoed ik dat ze hoopten dat ze mijn film zelf zouden regisseren. Dat zij zouden bepalen welk beeld van ze geschetst ging worden.” Daarom besloot de Noor ook zelf in beeld te komen, waarbij hij zijn vaak kritische vragen en hun dialogen niet wegsnijdt. “Op die manier zie je als kijker hoe ze me probeerden te manipuleren.”


    Dat het lastig zou worden, wist de Noor van tevoren. Dagenlang lieten ze hem en zijn crew in het ongewisse of hij mocht filmen. Kostbare dagen, waarin apparatuur en crew betaald moesten worden en Bustnes peentjes zweette. “Maar afdwingen was, dat voelden we haarfijn aan, geen optie. We waren wel welkom op familiebijeenkomsten, maar de camera moest thuis blijven. We vroegen ons steeds wanhopiger af of de film er ooit zou komen.”

    Ook toen Bustnes eenmaal binnen was, bleef onzekerheid over de voortgang van het project in de lucht hangen. Want soms werden ze opeens toch weer buiten de deur gehouden en de lastige vragen die hij stelde – móest stellen – konden elk moment het einde van de ‘samenwerking’ betekenen. “Ik was continu bang dat de deur dichtgesmeten zou worden. Dat gebeurde vaak bijna.”

    Gemengde gevoelens

    Omdat Bustnes geen Grieks spreekt, werkte hij op een gegeven moment met een tolk en technische apparatuur om simultaan te vertalen. Dat was broodnodig: “Eerst was het alsof we blind aan het filmen waren; je verstaat niets en weet dus niet wat belangrijk is.” De tolk bleek tot Bustnes’ opluchting ijzersterk, maar dat gevoel duurde niet lang: “We ontdekten gaandeweg dat ze sympathiseerde met het gedachtegoed van de dames. Vanaf dat moment moesten ik en mijn cameraman opletten wat we tussendoor tegen elkaar zeiden.”

    Nog altijd heeft Bustnes gemengde gevoelens over de dames. Van vooral de toch belezen dochter van de grote roerganger denkt hij dat ze een heel ander mens zou worden als ze bijvoorbeeld in het buitenland zou gaan studeren. Al haar vrienden en familie zijn Gouden Dageraad-aanhangers. “Of ik ooit nog terugga naar Griekenland? Ik weet het nu nog niet. Het land is voor mij in ieder geval niet meer het zonnige, prachtige vakantieland zoals ik het ooit zag.”

    Gerelateerd

    IDFA 2017 in woord

    • Overig
    • 30 november 2017
    • De redactie

    Deze website maakt gebruik van cookies.

    Door het gebruik van cookies kunnen wij meten hoe onze site wordt gebruikt, hoe deze nog verder kan worden verbeterd en om de inhoud van online advertentie uitingen te personaliseren.

    Lees
     hier alles over ons cookiebeleid. Indien je kiest voor weigeren, plaatsen we alleen functionele en analytische cookies