'Jack liet ons vrij rondlopen in het Witte Huis‘

    Er gaat bijna geen IDFA-editie voorbij zonder dat de productieve duizendpoten D.A. Pennebaker en Chris Hegedus bij minstens één film betrokken zijn. Het door hen geregisseerde Depeche Mode: 101 is dit jaar in Camera in Focus geprogrammeerd, en zelfs in de film die ze voor jubileumprogramma The Visual Voice kozen, hadden ze een hand.

    Crisis: Behind a Presidential Commitment is een nauwkeurig verslag van de machtsstrijd tussen de Republikeinse gouverneur van Alabama, de laatste staat die de rassenscheiding op universiteiten in stand hield, en het Democratische federale gezag van president John F. Kennedy. De president, minister van Justitie Robert Kennedy en gouverneur George Wallace worden alle drie tegelijk gevolgd bij het uitstippelen van hun strategie terwijl de situatie afstevent op een bijna filmisch geënsceneerde confrontatie.

    “Ik wilde de film laten zien omdat hij mijn eigen werk enorm heeft beïnvloed”, vertelt Chris Hegedus. “Niet alleen omdat het over een heel grimmig moment in de geschiedenis van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging gaat, maar ook vanwege de manier waarop de film tot stand kwam. De toegang die Robert Drew en zijn team hadden was zonder precedent en zou je waarschijnlijk tegenwoordig ook niet meer krijgen. Een ander element is de stijl van filmmaken, waarbij je twee kanten van de situatie tegelijkertijd ziet. Dat is iets unieks wat je met film kan doen: je ziet Robert Kennedy aan zijn bureau telefoneren en tegelijkertijd hoe aan de andere kant van de lijn zijn staatssecretaris Nick Katzenbach op hem reageert.”

    D.A. Pennebaker was zelf cameraman in het team dat Robert Kennedy volgde. Met Drew maakte hij verschillende films over de broers; hij spreekt ook niet over Robert en John F. Kennedy maar over ‘Bobby’ en ‘Jack’. “Jack was gecharmeerd van de gedachte dat de cameramensen zich vrij konden bewegen in het Witte Huis, zodat het publiek een idee kreeg van wat daar omging.”

    Strijd

    Hegedus en Pennebaker ontmoetten elkaar pas veel later, maar zij zag de film voor het eerst in de vroege jaren zeventig. “Die vroege documentaires werden maar heel beperkt op de televisie uitgezonden, ik zag hem omdat ik een filmfestival programmeerde. Ik was indertijd meer een experimentele kunstfilmer, maar in de filmcatalogus waren ook vroege documentaires opgenomen die ik nog nooit had gezien. Dat veranderde mijn leven en ik ben daarna met mijn films een nieuwe richting ingeslagen.”

    Vanwege Pennebakers goede band met de Kennedy’s is het ook een bijzondere film voor hem, mede omdat hij een overwinning laat zien in een politieke strijd die beide broers uiteindelijk het leven zou kosten. Pennebaker: “Wallace was heel beleefd tegen de crew, maar wanneer hij in de auto zit hoor je hem zeggen: ‘De mensen uit het Zuiden bepalen wie volgend jaar president wordt, en sommige mensen mogen ze nu eenmaal niet’. Dat gaf een voorgevoel van wat er nog ging komen; in het licht van de geschiedenis was dat een heel enge uitspraak. We wisten zelf ook niet goed wat we ermee moesten.” 

    Hegedus voegt eraan toe: “Films zijn de geschiedschrijving van onze tijd en dat is ook een manier om naar Crisis te kijken. De verdeeldheid van ons land was extreem uitgesproken op dat moment, maar het manifesteert zich vandaag nog steeds.”  

    Crisis: Behind a Presidential Commitment

    • James Libscomb, Richard Leacock, D.A. Pennebaker, Hope Ryden
    • 1963
    • 53 min

    President Kennedy staat voor een crisis wanneer Gouverneur George Wallace, ondanks een federale uitspraak, twee zwarte studenten de toegang weigert tot de blanke Universiteit van Alabama.

    Depeche Mode: 101

    • David Dawkins, Chris Hegedus, D.A. Pennebaker
    • 1989
    • 117 min

    De Amerikaanse tournee van Depeche Mode op de voet gevolgd, afgewisseld met beelden van fans op weg naar het 101e concert in de Rose Bowl.

    'Film is een vorm van hekserij'

    • Festival
    • 20 november 2017
    • De redactie

    IDFA 2017 in woord

    • Overig
    • 30 november 2017
    • De redactie

    Luister terug naar IDFA 2017

    • Media
    • 28 januari 2018
    • De redactie

    Filmmakers D.A. Pennebaker & Chris Hegedus

    • 30 mei 2018