Dziga Vertov's Anniversary of the Revolution in première op IDFA 2018

    De recentelijk teruggevonden en gerestaureerde film Anniversary of the Revolution van Dziga Vertov – waarschijnlijk de eerste lange documentaire ooit – zal zijn internationale première beleven in Tuschinski 1 in Amsterdam tijdens IDFA 2018. Op 20 november, in een speciale vertoning met live muziek, maakt het onderdeel uit van het programma IDFA on Stage.

    Kaartjes kosten €20,- en zijn te koop vanaf 18 oktober.

    De baanbrekende filmmaker Dziga Vertov (1896-1954) maakte Anniversary of the Revolution in 1917 en 1918. Hij filmde de verwikkelingen rondom de Russische Revoluties in februari en oktober 1917 en de daaropvolgende burgeroorlog, en legde daarbij gebeurtenissen en personen vast die de loop van de geschiedenis zouden veranderen. Uit zijn eigen beelden, hier en daar aangevuld met materiaal van andere filmmakers, monteerde Vertov in 1918 een twee uur durend, chronologisch verslag van dat historische jaar. Dat maakt Anniversary of the Revolution waarschijnlijk de eerste documentaire op speelfilmlengte ooit.

    Er werden tussentitels toegevoegd aan de scènes, die de politieke context uitleggen, de getoonde politici voorstellen en ruimte bieden voor de revolutionaire verhandelingen van de jonge Vertov. In die zin kunnen we Anniversary of the Revolution ook zien als het eerste moment waarop de documentaire wordt ingezet als propagandamiddel.

    De film werd voor het eerst vertoond in 1918. Hij draaide in diverse settings, reisde door heel Rusland met Vertov mee op zijn agit-treinreizen met Mihail Kalinin en werd – zo tekent Vertov op in zijn memoires – tot en met 1921 vertoond op treinstations. Daarna verdwijnt de film, al is onduidelijk waarom en hoe. Scènes uit de film werden in andere films gebruikt, zowel door Vertov als door anderen, en in de vroege jaren van de Sovjet-Unie verwerkt in propagandaprenten. Maar Anniversary of the Revolution werd nooit in zijn geheel vertoond aan een internationaal publiek, tot dit jaar op IDFA.

    Recentelijk werd Anniversary of the Revolution gerestaureerd op basis van een lijst van alle scènes in de film, die door filmwetenschapper Svetlana Ishevskaia werd gevonden tijdens onderzoek in Russische archieven. Filmgeschiedkundige Nikolai Izvolov bracht maanden in diverse filmarchieven door om fragmenten van Vertovs film te achterhalen en hun authenticiteit te verifiëren. De nagenoeg complete restauratie werd uitgevoerd bij, en met steun van, het Russische Staatsarchief voor Documentaire Film en Fotografie in Krasnogorsk.

    De speciale vertoning van Anniversary of the Revolution tijdens IDFA, die plaatsvindt als onderdeel van het programma IDFA on Stage, combineert de film met unieke live muziek. Een gezelschap van uitmuntende Russische muzikanten creëert voor het feestelijke evenement een optreden met respect voor de stomme aard van de film. Naast de vertoning van de film op 20 november in Tuschinski 1 zal een uitgebreid programma met artistieke ingrepen, debatten en discussies rond Vertov, zijn film, en kwesties rond restauratie en conservering van documentaire filmerfgoed één van de hoogtepunten van IDFA 2018 vormen.

    De komende jaren blijft IDFA zich inzetten voor de restauratie van documentaire filmerfgoed door een jaarlijkse samenwerking met filminstituut Eye. Deze doorlopende samenwerking, die werd aangekondigd in juli 2018 en in 2019 zijn eerste vrucht af zal werpen, moet ertoe leiden dat ieder jaar tijdens IDFA een nieuwe restauratie kan worden vertoond van een belangwekkende film uit de documentaire filmgeschiedenis.

    IDFA on Stage wordt mede mogelijk gemaakt door Prins Bernard Cultuurfonds.

    IDFA viert de honderdste verjaardag van Dziga Vertovs Anniversary of the Revolution

    • Festival
    • 25 oktober 2018
    • De redactie