Grensgevallen

    • Festival
    • 24 november 2015
    • Door Maricke Nieuwdorp

    Grenzen heb je in soorten en maten: landsgrenzen – natuurlijke, dan wel administratieve; virtuele grenzen; taalgrenzen; of juist ethische en morele grenzen. Een greep uit grensgevallen in het IDFA-programma.

    Trailer van Walls

    Begrensd

    Er is geen discussie over mogelijk; de grenzen in Walls zijn keihard: door mensen opgetrokken muren, van steen, staal of rollen prikkeldraad. In dit geval te vinden tussen Amerika en Mexico, tussen Zuid-Afrika en Zimbabwe en tussen Spanje en Marokko. De film toont het bestaan van groepen aan weerszijden. Steevast probeert de ene partij de toegang te ontzeggen aan de andere, die er op zijn beurt alles aan doet om aan de ene kant te geraken. Geen hek zo hoog, breed of gevaarlijk of men springt, klimt of kruipt eroverheen en eronderdoor. Zelfs de indrukwekkendste muren blijken nauwelijks bestand tegen honger en wanhoop. 

    Soms zijn de belangen troebel: in Spanje mogen goedkope Marokkaanse arbeiders bijvoorbeeld voor een grijpstuiver hun lichamen kapot komen werken als pakezels – zolang ze daarna maar weer vertrekken. Veel Amerikanen zien Mexicanen liever gaan dan komen, maar maken ondertussen dankbaar gebruik van goedkope illegale arbeid. 

    Er is nóg een reden dat er van alles door de grenzen glipt: de vraag naar drugs. Mexicaanse drugsbendes varen er wel bij. Cartel Land en Kingdom of Shadows richten zich op die machtige, levensgevaarlijke kartels rondom de grensstreek. De ‘War on Drugs’ ten spijt komen dagelijks verboden middelen Amerika binnen. De voornaamste slachtoffers rondom de muur zijn de drugsezels; armlastige illegalen die met een drugspakketje de grens over worden gestuurd. Daar wacht hen de Amerikaanse douane of lokale burgers die eigenhandig een legertje gevormd hebben om de drugsellende buiten de deur te houden. Nier verrassend: het is dweilen met de kraan open.

    Trailer van Cartel Land

    Grenzeloos

    De wieg van de in Chechen geportretteerde huursoldaat Roeslan stond in Tsjetsjenië. Maar in 2014 staat hij in Kiev, tijdens de Oekraïense protesten op het Onafhankelijkheidsplein, vol vuur het Oekraïense volkslied mee te zingen. Niet iedereen begrijpt overigens wat de strijdlustige Tsjetsjeen hier komt doen. Zelf weet hij het heel goed: hij strijdt overal tegen Rusland en met name het Kremlin. Desnoods, zo drukt hij de filmmaker op het hart, trekt hij naar Alaska – mocht Poetin daar ooit een bedreiging vormen. Tragisch genoeg komt hij daardoor wel steeds verder van zijn eigen land en geliefden te staan: zijn vrouw en twee kinderen vluchtten al jaren geleden naar Frankrijk en Roeslan heeft zijn inmiddels volwassen dochter zelfs nog nooit gezien. Grenzen zijn voor hem geen issue: ‘Mijn enige probleem is dat ik altijd in een oorlog wil zijn.’ 

    In The Sniper of Kobani ontmoeten we een andere soldaat: de Koerdische sluipschutter Haron. Hij probeert in de Syrische stad Kobani zijn medeburgers te verdedigen tegen de terreur van IS. De grens tussen ‘werk’ en privé is in deze oorlogssituatie troebel. 

    Met zijn scherpschuttersgeweer over de schouder stapt hij een kapperszaak binnen, waar geen hond opkijkt van zijn indrukwekkende wapen. Zelfs een klein jochie niet. In oorlogstijd worden de grenzen van wat normaal is ver opgerekt. Maar wanneer de kapper vraagt tegen wie hij strijdt, zegt Haron niets. Wie met een scherp mes geschoren wordt, houdt zich stil. Je weet in zo’n grenzeloze oorlogssituatie nooit zeker wie je vijanden zijn.

    Trailer van The Sniper of Kobani

    Grensverleggend

    In Oriented blijkt dat er zelfs in de meest wanhopige grensconflicten mensen zijn die elkaar weten te vinden – ondanks muren en verschillen in religie en achtergrond. Deze hecht bevriende groep Palestijnse homoseksuele jongemannen die in het Israëlische Tel Aviv wonen, ondernemen dappere pogingen om, samen met joodse gelijkgestemden, de letterlijke en figuurlijke muur tussen Israel en Palestina af te breken. Ze vinden elkaar als open-minded minderheid: tenslotte is uit de kast komen overal lastig. Ze strijden op ludieke wijze tegen vooroordelen en maken samen videoclips. Ondertussen kruist het grote conflict onvermijdelijk hun levens en ontstaat er enige verwijdering. Toch zijn de heren (en enkele dames) uit deze film een lichtpuntje in de eindeloos lijkende strijd.

    In A Sinner in Mecca blijkt filmmaker Parvez Sharma ook al zo’n moedige, grensverleggende man. Hij filmt zijn persoonlijke zoektocht: kan een homoseksueel een goed moslim zijn? Hij besluit aan zijn religieuze plicht te voldoen en reist af naar het voor moslims heilige Mekka in Saoedi-Arabië, waar op homoseksualiteit de doodstraf staat. Hij neemt zo een levensgroot risico om met zichzelf en zijn geloof in het reine te komen. 

    Ook al zo dapper: hij filmt zijn spirituele tocht op de plek waar camera’s verboden zijn. Hij toont zo een onvergelijkbare, bizarre plek, waar Amerikaanse Starbucks-afhaalkoffie tot de mogelijkheden behoort; ook kapitalisme kent geen grenzen. Wat blijft aan het einde van de rit, is een groot respect voor deze moedige man die ver buiten de hokjes durft te denken.

    Trailer van Chemsex

    Grensoverschrijdend

    Als shockdoc scoort Chemsex hoog in de categorie ‘moet dat nou?’. Diverse mannen uit de Londense gayscene laten zich open en bloot filmen terwijl zij de nieuwste sekstrend bezigen: chemseks. Het zijn vluchtige afspraken en seksfeesten met drugs als belangrijk en zeer verslavend element. Een speciale, mobiele applicatie linkt alle geïnteresseerden. Het schokkendste beeld: een man die van achter geneukt wordt en ondertussen – high as a kite – alvast door zijn contactenlijst scrolt, op zoek naar een volgende afspraak. Jaw-dropping. Achter deze ronduit onthutsende beelden schuilt, zo maakt de film duidelijk, werkelijk serieuze problematiek. Psychische problemen en verslavingen zijn in deze kringen aan de orde van de dag en HIV lijkt weer voet aan de grond te krijgen.

    Programmamakers Tim den Besten en Nicolaas Veul zitten met hun ‘altijd online’-project Super Stream Me zo ongeveer tussen grensverleggend en grensoverschrijdend in. Niet zozeer omdat Tims blote piemel, zijn wc-bezoek of drugsgebruik nou zo schokkend zijn, maar omdat de heren hun eígen grens de vijf dagen dat het project duurde vele malen overschreden. Want: hoe ziet je leven eruit als je dag en nacht gefilmd wordt, al dat materiaal online staat en iedereen daarop kan reageren? Het duo worstelt met zaken als schaamte, gebrek aan privacy en zelfcensuur, die ronduit ongezond uitpakken. De conclusie: het totaal weglaten van alle – persoonlijke – grenzen is ook geen optie.

    Walls

    • Pablo Iraburu, Migueltxo Molina
    • 2015
    • 83 min

      Portret van inwoners, vluchtelingen en bewakers in grensgebieden. Wat doen die afscheidingen met onze samenleving?

      Meer info

      Cartel Land

      • Matthew Heineman
      • 2015
      • 98 min

        Indringend en ontluisterend beeld van inwoners aan beide zijden van de Mexicaans-Amerikaanse grens die als burgerwachten de georganiseerde misdaad bestrijden.

        Meer info

        Kingdom of Shadows

        • Bernardo Ruiz
        • 2015
        • 73 min

          De verhalen van een activist, een speciaal agent en een voormalig smokkelaar geven een indringend beeld van de Mexicaanse drugsoorlog.

          Meer info

          Chechen

          • Beata Bubenec
          • 2015
          • 76 min

            De Tsjetsjeen Roeslan Arsajev laat geen kans onbenut om tegen de Russen te strijden – zo ook in Oekraïne. Portret van een ontheemde huurling, vanaf de frontlinie van de crisis.

            Meer info

            Oriented

            • Jake Witzenfeld
            • 2015
            • 80 min

              Drie homoseksuele Palestijnse vrienden in Tel Aviv onderzoeken hun nationale en seksuele identiteit, terwijl spanningen tussen Israël en de bezette gebieden oplopen.

              Meer info

              A Sinner in Mecca

              • Parvez Sharma
              • 2015
              • 79 min

                Filmmaker Parvez Sharma is belijdend moslim en homo. Kan de islam hem wel accepteren? Sharma zoekt het antwoord op bedevaart naar Mekka.

                Meer info

                Chemsex

                • William Fairman, Max Gogarty
                • 2015
                • 80 min

                  Diepgravende duik in de Londense gayscene, waar op synthetische drugs drijvende seksfeesten een alarmerende stijging in hiv-infecties en drugsverslaving veroorzaken.  

                  Meer info

                  Super Stream Me

                  • Tim den Besten, Nicolaas Veul
                  • 2015

                    Wat doet de huidige aandachtscultuur met mensen? Tim den Besten en Nicolaas Veul streamden vijftien dagen lang non-stop hun leven op internet.

                    Meer info

                    Deze website maakt gebruik van cookies.

                    Door het gebruik van cookies kunnen wij meten hoe onze site wordt gebruikt, hoe deze nog verder kan worden verbeterd en om de inhoud van online advertentie uitingen te personaliseren.

                    Lees
                     hier alles over ons cookiebeleid. Indien je kiest voor weigeren, plaatsen we alleen functionele en analytische cookies