Counter-Music

Transport is drama in de vroeg-20e-eeuwse documentaires van Sovjet-filmpionier Dziga Vertov. Denderende wielen van aanstormende vrachtwagens contrasteren met de kwetsbaarheid van arbeiders, waarschijnlijk vers van het platteland, die op de straathoek liggen te slapen. Maar aan het eind van de eeuw is van die lichamen alleen nog een lichtvlek over in een softwaresysteem dat het aantal voorbijgangers telt en de verkeerstroom reguleert. Zoals andere beelden het verloop van metro’s en trams registreren, de lasnaden in rioolpijpen controleren of het warmteverlies van gebouwen in kaart brengen.

In zijn gefragmenteerde filmessay Counter Music presenteert Harun Farocki de moderne stad als mechanisch lichaam, met logistieke systemen in de rol van bloedsomloop of zenuwstelsel. Die stad wordt gefilmd door honderden camera’s. Er komt geen regisseur aan te pas, alleen medewerkers in controlekamers die niet op zoek zijn naar een verhaal maar enkel afwijkingen opmerken. Rondhangende mensen zijn geen arbeiders meer die tussen werkuren uitrusten maar een potentieel gevaar voor de orde van de postindustriële samenleving.