Principes en richtlijnen
Als film- en nieuwemediafestival biedt IDFA niet alleen jaarlijks een platform voor de creatieve documentaire; we creëren tegelijkertijd een ruimte waar verschillende perspectieven, waarden en overtuigingen elkaar ontmoeten, confronteren en uitdagen. Juist in deze context vinden we het van vitaal belang om expliciet te zijn over de principes en waarden die als ons kompas dienen. Niet alleen om richting te geven aan onze eigen keuzes, maar ook om de betekenis van creatieve vrijheid, ontmoeting, dialoog en vrijheid van expressie te waarborgen en te bevragen.
De primaire rol van IDFA is het promoten en stimuleren van onafhankelijke en kritische documentairekunst en creativiteit. IDFA ondersteunt en presenteert het werk en de visies van onafhankelijke documentairemakers en kunstenaars. IDFA gelooft in de kracht van creatieve documentaires als een vrije, open en artistieke blik op de complexiteit van de maatschappij en de perceptie van de werkelijkheid. Creatieve documentaires kunnen meningen vormen, laten zien wat kwetsbaar en waardevol is, en dienen als katalysator voor zowel persoonlijke reflectie als een publiek debat ter versterking van de maatschappelijke veerkracht.
IDFA wil met creatieve documentaires een actieve bijdrage leveren aan het maatschappelijke debat. De films en projecten die IDFA presenteert, bieden diverse perspectieven op de belangrijkste vragen van deze tijd vanuit de hele wereld. IDFA’s doel is om deze maatschappelijke kwesties te agenderen, te contextualiseren en in perspectief te plaatsen door middel van krachtige filmverhalen. IDFA pretendeert niet maatschappelijke problemen of politieke debatten te beslechten of op te lossen, en zeker niet te versimplificeren, maar wel om ze te verrijken vanuit een artistiek perspectief, en zo het publieke debat te stimuleren en begrip en individuele groei te bevorderen.
IDFA is een sociaal geëngageerde, humanistische instelling met een maatschappijkritische én open blik. Het festival moedigt een breed scala aan perspectieven aan en biedt ook ruimte aan documentaires die het dominante wereldbeeld en machtsstructuren bevragen, waarbij inclusie en diversiteit als fundamentele waarden worden omarmd. IDFA is geworteld in de traditie van de creatieve documentairefilm, een genre dat vaak sociale misstanden, ongelijkheid en onrecht aan de kaak stelt en aandacht geeft aan verhalen die vaak over het hoofd worden gezien. Werken en organisaties die ongelijkheid en onderdrukking in stand houden, krijgen bij IDFA geen podium. IDFA wil zowel schuren als troosten en geeft daarmee ruimte aan ‘art that comforts the disturbed and disturbs the comfortable’.
De beste manier voor IDFA om aandacht te vestigen op (geo)politieke en maatschappelijke kwesties is via artistieke programma's, conferenties, debatten en educatieve programma's die voortbouwen op IDFA's artistieke expertise. Wij geloven daarbij dat documentaire kunst relevant kan zijn en kan bijdragen aan verandering door maatschappelijke kwesties en thema's op een creatieve en artistieke manier te benaderen en te presenteren. Zo kan en moet kunst zich onderscheiden van andere maatschappelijke domeinen, en heeft de kunstenaar iets unieks te bieden aan de wereld – iets dat zich onderscheidt van het werk van de activist, journalist, politicus, ondernemer of wetenschapper en waarde kan toevoegen.
IDFA wil onafhankelijke filmmakers, kunstenaars en publiek een veilige ruimte bieden waar iedereen zich welkom en gerespecteerd voelt en zich vrij kan uiten. Onze gedeelde liefde voor documentaire kunst en onze diepe betrokkenheid bij en nieuwsgierigheid naar de wereld brengen ons samen. Dit betekent ook dat er bij IDFA een veelheid aan stemmen en meningen kan zijn, dat gevestigde namen en overtuigingen kritisch ter discussie kunnen worden gesteld, dat protesten geuit en gehoord kunnen worden en dat er wrijving mag ontstaan om maatschappelijke kwesties te bespreken en bij te dragen aan verandering. Dan wordt IDFA een moedige ruimte waar sterke meningen over controversiële onderwerpen respectvol worden besproken, en waar de grens kristalhelder is: discriminatie, haat, geweld en segregatie worden nooit getolereerd, zoals vastgelegd in onze gedragscode, die voor iedereen geldt.
IDFA hanteert een ethische code voor het beoordelen van samenwerkingen en partnerships met sponsors, filminstituten en overheidsinstellingen. Dit om te voorkomen dat IDFA via partners bijdraagt aan mensenrechtenschendingen, ernstige milieuschade of het schaden van andere publieke belangen. Deze code weegt samenwerkingen niet alleen ethisch maar garandeert ook IDFA’s artistieke onafhankelijkheid als culturele instelling.
IDFA verwelkomt en ondersteunt van harte artistieke, onafhankelijke en kritische filmmakers en films uit alle landen van de wereld. Bij de selectie letten we vooral op artistieke kwaliteit naast onafhankelijkheid en gedeelde waarden zoals menselijkheid en verbondenheid.
We willen een open, creatief en veilig platform bieden. Daarom gaan we heel zorgvuldig om met alle inzendingen en aanvragen voor accreditatie. Bij films, makers en organisaties uit landen waar meningsvrijheid onder druk staat of waar mensenrechten worden geschonden, is het naast de artistieke selectie van groot belang dat we onafhankelijkheid zorgvuldig toetsen en onderzoeken. Op die manier willen we voorkomen dat overheden en organisaties die betrokken zijn bij ernstige mensenrechtenschendingen tijdens IDFA een platform krijgen.
Om te bepalen of een inzending of aanvraag afkomstig is uit een land of van een organisatie waar mensenrechten worden geschonden en meningsvrijheid ontbreekt, maken we gebruik van onafhankelijke bronnen die hun bevindingen baseren op zorgvuldig en gedegen juridisch onderzoek Hiervoor raadplegen we onder andere de landenlijsten van Reporters Without Borders, die inzicht geeft in de persvrijheid, en rapporten van Amnesty International, die een bredere blik bieden op mensenrechtenschendingen. Films, makers en organisaties worden nooit uitgesloten op basis van hun herkomst en/of nationaliteit, maar op hun eventuele relatie met regimes of organisaties die internationaal verantwoordelijk worden gehouden voor ernstige mensenrechtenschendingen. Bij twijfel over de onafhankelijkheid van een filmmaker of organisatie doen we extra onderzoek en bespreken we de situatie, indien nodig, met externe deskundigen om de context goed te begrijpen. Als blijkt dat films, makers of organisaties direct verbonden zijn aan overheden die mensenrechtenschendingen plegen, kan IDFA besluiten om de film of aanvraag niet toe te laten.