Educatie

Voor IDFA’s educatieprogramma was 2025 een jaar waarin er succesvolle stappen werden gezet op het gebied van bereik en ontwikkeling. Met een bereik van 59.752 leerlingen en studenten—een flinke groei ten opzichte van de 55.000 in 2024 en de 50.000 in 2023—blijft IDFA’s impact in het onderwijs toenemen. Deze groei werd mede gedreven door nieuwe initiatieven die in samenwerking met kwalitatief hoogstaande partners werden ontwikkeld. Maar ook steeds meer scholen weten Het Documentaire Paviljoen te vinden.

De meer dan 59.000 deelnemers waren verspreid over verschillende programma’s: 

• 3.000 leerlingen bezochten Het Documentaire Paviljoen;
• 7.000 kwamen naar het festival;
• 20.000 zagen een film via Docschool Online;
• 6.000 volgden een online filmles via LessonUp;
• 7.000 kregen een filmles of workshop op school;
• 16.000 bezochten een filmvertoning in een theater in hun regio.

Met het educatieve programma rondom documentaireactivisme ontdekten middelbare scholieren en mbo-studenten hoe kunst, en in het bijzonder documentairefilm, wordt ingezet als vorm van activisme. Onder leiding van een moderator verdiepten de jongeren zich in Het Documentaire Paviljoen in de beweegredenen en methodes van documentairemakers die maatschappelijke thema’s als klimaatverandering, het krakersbeleid en roofkunst aankaarten. Daarbij worden filmfragmenten uit onder andere de Nederlandse documentaires Hotel Mokum (Yannesh Meijman) en The Story of Ne Kuko (Festus Toll) gecombineerd met stellingen, die hen uitnodigen te reflecteren op de raakvlakken en grenzen van makerschap en verzet. IDFA gaf dit programma vorm als een verrijking voor het burgerschapsonderwijs op middelbare scholen en mbo-opleidingen, dat jongeren in staat wil stellen om deel te nemen en bij te dragen aan een democratische samenleving. De lessen ging in het najaar van start en vonden zowel tijdens het festival als door het jaar heen in Het Documentaire Paviljoen plaats.

Afgelopen jaar is IDFA Educatie gestart met twee projecten die gericht zijn op doelgroepen die nog niet vanzelfsprekend met IDFA’s aanbod in aanraking komen. Deze projecten zijn ontwikkeld vanuit een samenwerking met partners die een stevige positie innemen in het educatieve veld: Eye en IMC Weekendschool.

Films voor speciaal onderwijs i.s.m. met Eye Educatie

Met Eye Educatie startte IDFA in het voorjaar een project gericht op Cluster 1 en Cluster 2 onderwijs: cluster 1 onderwijs is gericht op blinde en slechtziende leerlingen, cluster 2 onderwijs is gericht op dove en slechthorende leerlingen of leerlingen met een taal-spraakontwikkelingsstoornis. Leerlingen binnen beide onderwijstypes hebben op sociaal-emotioneel vlak behoefte aan ondersteuning bij het ervaren, verwoorden en uiten van gevoelens en het ontwikkelen van zelfvertrouwen en zelfredzaamheid. Film is een goed middel hiervoor, blijkt uit recente pilots die zowel Eye als IDFA hebben gedraaid. Naast het kijken naar films, speelt het gezamenlijk napraten over wat de doelgroep ervaren heeft tijdens het kijken een belangrijke rol.

Door films te vertonen die gericht zijn op thema’s zoals weerbaarheid en zelfstandigheid, sociale vaardigheden en emotionele regulatie, wordt de leerlingen handvatten geboden om beter om te gaan met gevoelens en alledaagse situaties. Het achterliggende doel is het vergroten van de zelfredzaamheid van de leerlingen door creatieve tools aan te reiken waarmee ze zichzelf via film kunnen uitdrukken en hun beperking juist als een creatieve kracht kunnen inzetten.

Het project is in 2025 opgestart dankzij financiële steun van het Nederlands Filmfonds. In nauwe samenwerking met docenten zijn films geselecteerd, waarbij audiodescriptie is toegevoegd en filmlessen zijn ontwikkeld. Deze lessen en films worden in 2026, na de pilotfase, landelijk beschikbaar gesteld via de Korte Film Poule van Eye. Daarnaast wordt de opgedane kennis en ervaring gedeeld met het Netwerk Filmeducatie, zodat ook andere partners kunnen profiteren van de bevindingen.

Films maken om je plek in de samenleving te vinden i.s.m. IMC Weekendschool

Het tweede samenwerkingsproject is ontwikkeld met IMC Weekendschool en Cinekid. IMC Weekendschool bereidt jongeren voor op de belangrijkste stap na hun schoolbestaan: gemotiveerde keuzes maken voor hun toekomst. Doel is dat jongeren van alle schoolniveaus en alle sociale achtergronden een plek in de samenleving vinden die past bij hun interesses en capaciteiten. Vanuit het idee dat jongeren de beeldmakers van de toekomst zijn, is er met een documentairemaker een lessenserie ontwikkeld waarbij jongeren ook echt een eigen documentaire over een maatschappelijk onderwerp maken. In 2025 draaiden we een pilot op twee vestigingen van IMC Weekendschool in Amsterdam. In 2026 wordt het project landelijk uitgevoerd met lokale filmmakers op tien locaties van de Weekendschool en daarna vertaalt Cinekid dit naar een lessenserie voor circa tien basisscholen die samenwerken met de Weekendschool. Het project is mogelijk gemaakt met financiële steun van de Nationale Postcode Loterij.

Naast het reguliere programma probeert IDFA met educatieprojecten zoals deze steeds meer doelgroepen te de kans te geven te leren over en van film, omdat film een medium is dat je kan raken, je blik kan verruimen en je nieuwe werelden kan laten ontdekken.

IDFA's onderwijsprogramma wordt mede mogelijk gemaakt door Fonds 21, Brook Foundation, Kidsweek, Deloitte Impact Foundation en IDFA’s Dikke Vrienden+ en Mecenassen.